İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti: Dünyada sıxılmış qazla ticarətin həcmi sürətlə artmaqdadır 

Dünyada sıxılmış qazla ticarətin həcmi sürətlə artmaqdadır
================================================================================
Natiq Aliyev on 09 Fevral, 2010
 
Dünyanın qaza olan tələbatının isə 7 %-i sıxılmış qazın
hesabınadır. Hesablamalara görə, artıq 2020-ci ildə bu rəqəm iki dəfə
artacaq. Sıxılmış qaz satışı üzrə dünya lideri Qətərdir. Amma
getdikcə daha çox qaz ixracçısı qazın bu yolla satışına üstünlük
verməyə başlayıb. Qeyd edək ki, qazın sıxılması üzrə ilk
təcrübələr hələ 100 il bundan əvvəl amerikada başlamışdı. Bu fiziki
cəhətdən mümkün olsa da, kommersiya cəhətdən əlverişsizliyi
aydınlaşdı. Amma ötən əsrin 40-cı illərində texnologiya sıxılmış
qazın iqtisadi cəhətdən səmərəli olmasına imkan verdi. 1969-cu ildə
dünyada sıxılmış qazın xaricə ixracına başlandı. Həmin vaxt
alyaskada çıxan qaz yaponiyaya göndərilirdi. Sıxılmış qaz təbii qazın
təqribən 600 dəfə sıxılmış variantıdır. Bu qazın saxlanması və
nəqlini dəfələrlə asanlaşdırır. Belə qazı mənfi 161 dərəcə
temperaturda xüsusi qablarda saxlayırlar. Bu gün sıxılmış qaz dünya
bazarında çox likvid – yəni əla satıla bilən mal sayılır.
Sıxılmış qazın alqı-satqısı hər il artırö hesablamalara görə,
artıq bu il dünyada sıxılmış qaz satışı rekord həddə - 150 milyard
kubmetrə çatacaq. Artıq indidən Amerika Birləşmiş Ştatları özünün
qaza olan tələbatının 20 faizini, yaponiya isə 85 faizini sıxılmış
qazın hesabına ödəyir. Amma bu da hələ hamısı deyil - texnologiyaların
inkişafı sayəsində sıxılmış qazın həm istehsalı, həm də
daşınması hər il asanlaşır. Nəticədə onun qiyməti də aşağı
düşür. İndi sıxılmış qazın qiyməti adi təbii qaza nisbətən 25-30
faiz bahadır. Halbuki, bir qədər əvvəl bu fərq 2 dəfəyə çatırdı.
Nəticədə son vaxtlar avropada sıxılmış qaz adi qazı sıxışdırmağa
başlayıb. Artıq getdikcə daha çox ölkə və istehlakçı sıxılmış
qazla işləməyə üstünlük verir. Ən böyük üstünlüyü isə belə
qazı ixrac etmək üçün boru kəmərlərinin lazım olmamasıdır.
Tankerlər vasitəsilə onu dünyanın istənilən yerinə daşımaq olar. 
Sıxılmış qaz bazarına Azərbaycan da daxil ola bilər. Bir qədər əvvəl
Gürcüstan tərəfi Azərbaycan qazının qara dəniz sahilində sıxılaraq
Avropaya satılmasını təklif etmişdi. Analoji təkliflər Bakıya Rumıniya
və Bolqarıstandan da daxil olub.